Kościół pw. Matki Bożej Częstochowskiej w Sadlnie

Kościół pw. Matki Bożej Częstochowskiej w Sadlnie to jeden z najcenniejszych zabytków sakralnych gminy Trzebiatów. Świątynia, należąca dziś do parafii Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Konarzewie, sięga swoimi początkami XIII wieku.

Najstarszą częścią budowli jest romańskie prezbiterium, wzniesione z granitowych kwadr z wyraźnym cokołem. W południowo-wschodnim narożniku znajdują się dwie charakterystyczne kwadry z motywem szachownicy. Do dziś ich znaczenie nie jest pewne. Jedni widzą w nich sygnatury dawnych murarzy, inni – znaki templariuszy, którzy podobnymi symbolami mieli oznaczać swoje świątynie. Istnieje też interpretacja, że mogły one wskazywać na kamień węgielny, poświęcony podczas konsekracji budowli – symbol „kamienia, który odrzucili budowniczowie, a stał się kamieniem węgielnym” (Ps 118,22). Ks. Sławomir Pawlak sugerował, że takie oznaczenia mogły wskazywać kamień namaszczony przez biskupa podczas uroczystego poświęcenia kościoła.

Przy południowej ścianie kościoła znajduje się kamień z wykutą twarzą. Jedni widzą w niej oblicze mnicha-budowniczego, inni lwa. Można też ją powiązać z legendą o św. Ottonie z Bambergu, który w XII wieku miał wędrować przez te tereny. Upomniał on kobietę pracującą w niedzielę – ta jednak zlekceważyła go i… zamieniła się w kamień. Czy to właśnie jej oblicze przetrwało do dziś?

W XV wieku do romańskiego prezbiterium dobudowano trójnawowy korpus, nakryty sklepieniem krzyżowo-żebrowym. W 1622 roku od zachodu dostawiono drewnianą wieżę z barokowym hełmem. Przy jej wejściu stoją dwie romańskie kropielnice, a na wieży zawieszono jeden z najstarszych dzwonów na Pomorzu.

We wnętrzu kościoła zachowało się XIX-wieczne wyposażenie: neogotycki ołtarz z obrazem Matki Boskiej, ambona, numerowane ławy, organy i empora chórowa. Wysokie okna wpuszczają światło przez barwne witraże.

Po II wojnie światowej świątynia została poświęcona jako katolicka 2 lutego 1946 roku i od tego czasu służy mieszkańcom Sadlna i okolicznych wsi. Wokół zachował się dawny cmentarz otoczony kamiennym murem, z fragmentami nagrobków. Od strony południowo-zachodniej rosną dwie okazałe, pomnikowe lipy.

Kościół w Sadlnie to miejsce niezwykłe – łączące architekturę kilku epok, legendy i symbole, których znaczenia wciąż do końca nie znamy. To właśnie tajemnice, ukryte w kamieniach murów i przy ścianach świątyni, czynią go jedną z najbardziej intrygujących świątyń Pomorza.