Kompletny odlot, czyli kaczki dziwaczki

Choć z niecierpliwością oczekujemy ptaków zwiastujących wiosnę, niewiele osób zdaje sobie sprawę z tego, że wiele ptaków właśnie wiosną odlatuje z naszego wybrzeża. Z nadejściem tej pory roku kończy się ciekawy okres obserwacji ptaków zimujących - kaczek „dziwaczek”, którym wydaje się, że jesteśmy ciepłym krajem.

Miłośnicy obserwacji ptaków z niecierpliwością oczekują nadejścia zimy. To właśnie wtedy wiele gatunków gromadzi się w portach, przy ostrogach czy przystaniach rybackich. Na nasze wybrzeże przylatują ptaki, dla których piaszczyste plaże, zasobne w skorupiaki, są idealnym miejscem do spędzenia zimy. Latem gniazdują na dalekiej północy.

Tegoroczna zima, z oblodzeniem, które pojawiło się po 14 latach, była wyjątkowo ciekawa. Marznący Bałtyk sprzyja gromadzeniu się ptaków wszędzie tam, gdzie jest dostęp do wody, czyli np. u ujść rzek. Ciekawe gatunki można było obserwować z mrzeżyńskich falochronów. Pojawiły się tradycyjne ogorzałki o ciemnej barwie, z charakterystycznym białym pasem wokół dzioba, czernice, których kaczory noszą na głowie „zaczeski” z piór, uhle z białą kreską pod okiem, a także sporych rozmiarów nurogęsi.

Tradycyjnie najwięcej było lodóweczek - pięknych kaczuszek o filigranowych kształtach i bardzo długich piórach w ogonie.

To właśnie one skusiły nas do wyprawy na falochron. Uzbrojeni w lornetki, teleobiektyw i drona postanowiliśmy nagrać krótki materiał o tym, dlaczego warto odwiedzać Mrzeżyno również zimą.

Z Dawidem weszliśmy do portu jako pierwsi, chwilę później dotarł Olek. Umówiliśmy się na główkach portu. Tu pojawił się jednak pewien problem - nie ustaliliśmy, na których… Z Dawidem byliśmy na wschodniej, Olek poszedł na zachodnią. Nie był to duży kłopot, ponieważ miał obsługiwać drona, a cała sytuacja stała się przyczynkiem do kolejnej anegdoty.

Już w porcie widzieliśmy duże i ciężkie nurogęsi wśród licznych kormoranów, ale w ujściu Regi dość szybko zlokalizowaliśmy dwie lodóweczki i dwa gągoły. Gągoł to ciekawa kaczka występująca w naszym kraju - jedyna, która zakłada gniazda w dziuplach drzew. Skupiliśmy się jednak na gościach ze Skandynawii.

Uchwycenie lodóweczki na wodzie to prawdziwa sztuka. Te pięknie ubarwione ptaki należą do kaczek nurkujących - co chwila znikają pod wodą, by pojawić się w innym miejscu. Na rozkołysanym morzu niezwykle trudno wypatrzyć ptaki znikające w dolinach fal.

Naprowadziliśmy Olka, w którą stronę ma polecieć, żeby nagrać inne ujęcia i kilkadziesiąt minut spędziliśmy na wspólnej pracy, choć po dwóch stronach portu.

Dopiero przy zgrywaniu materiału zorientowaliśmy się, że koncentrując się na ujściu, popełniliśmy błąd… Olek z drona kręcił szerokie plany, wylatując również poza zachodni falochron. A tam… aż czarno od kaczek! Kilkadziesiąt gągołów, lodóweczek i innych gatunków, które - pomimo dobrych kamer - trudno było rozpoznać. Tak to właśnie bywa z poszukiwaniem dobrych kadrów w fotografii przyrody.

Teraz kaczki zimujące zbierają się do odlotu. Kilka dni temu, w ramach obowiązków muzealnika w Muzeum Rybołówstwa w Niechorzu, wypłynąłem na morze z rybakami na łodzi NIE–4. Płynęliśmy blisko brzegu, zbierając sieci łososiowe i śledziowe. W pewnym momencie wypatrzyłem na wodzie dziwny ślad w dużej odległości od łodzi. Dopiero patrząc przez lornetkę, zorientowałem się, że to ogromne, liczące kilkaset osobników stado lodóweczek - już wybarwionych godowo, w znacznie ciemniejszym upierzeniu, gotowych do odlotu do zimnych krajów.

Zima to wyjątkowy czas nad morzem. Spokój, cisza, szeroki bezkres - nie tylko morza, ale także plaży. To czas, w którym można się wyciszyć, a przy odrobinie wysiłku zetknąć się z prawdziwą mocą i urokiem nadbałtyckiej przyrody. Warto odwiedzać nas zimą.

A co z materiałem filmowym i zdjęciowym, który przygotowaliśmy - zapytacie? Cóż, musi jeszcze trochę poczekać. Na razie chcieliśmy podzielić się z Wami choć takim wspomnieniem. Zanim przyjdzie czas sezonowego szaleństwa, a plaże staną się gwarne - choć nie gwarem ptasiego krzyku.

Michał Ostrowski